Motyw dojrzewania w malarstwie

Edward Munch Dojrzewanie

Płótno tego ekspresjonisty przedstawia nagą dziewczynkę siedzącą na brzegu łóżka. Obraz utrzymany jest w ciepłej tonacji kolorystycznej (barwy pomarańczowa, różowa, brązowa). Tytuł sugeruje kierunek interpretacji dzieła. Przedstawienie ciała nastolatki na obrazie o tym tytule podkreśla fizyczny wymiar okresu dojrzewania, który jest tutaj rozumiany dosłownie, biologicznie – jako czas dorastania człowieka i przybierania przez ciało dziecka proporcji właściwych osobie dorosłej. Dziewczyna wstydliwie zasłania łono, sprawia wrażenie zalęknionej. Cień w kształcie skrzydła zdaje się być zwiastunem nieszczęścia.

Jan Vermeer van Delft Dziewczyna z perłą

Bohaterka obrazu jest młodą dziewczyną o tajemniczym uśmiechu. Niderlandzka Mona Lisa – jak ją nazywają historycy sztuki – ma na głowie turban, a jej ucho zdobi perłowy kolczyk. Pozostaje tajemnicą do dziś, kto był pierwowzorem postaci,. Jedni uważają, że to nastoletnia córka malarza, Maria. Ciekawa jest dość swobodna interpretacja obrazu powieściopisarki Tracy Chevalier. W swojej książce – przeniesionej później na wielki ekran – sugeruje, że dziewczyna to szesnastoletnia służąca Griet. Jej dojrzewanie wiąże się tu z inicjacją – zarówno w sferze uczuciowo-zmysłowej (do romansu z malarzem jednak nie dochodzi), jak i w zakresie artystycznym (nauka znaczenia koloru).

Inne przykłady malarskie:

• Stanisław Wyspiański Chłopiec z kwiatem (wrażliwość chłopca wchodzącego w okres dorastania);
• Paul Gauguin Przykucnięta dziewczyna z Tahiti (wiek dorastania – naturalność i spontaniczność);
• Eugeniusz Zak Dziewczyna z motylem (spontaniczność i wrażliwość nastolatki);
• Pablo Picasso Chłopiec z fajką (nastolatek z fajką – atrybutem dorosłości).