Zobacz inne przedmioty:

Poezja Iwaszkiewicza

Szczęście

  • Erotyk

  • Prolog

  • Szczęście

  • Typ liryki

    Wiersz Szczęście należy do liryki pośredniej. Podmiot liryczny nie wypowiada się wprost, ale tak konstruuje przekaz liryczny, by móc wypowiedzieć swoje zdanie na temat zajmującej go kwestii, czyli w tym przypadku określenia tego, co znaczy dla niego słowo szczęście.

     

    Podmiot liryczny i jego kreacja

    Podmiot liryczny sugeruje, że na szczęście można patrzeć tylko przez pryzmat sztuki. Każda chwila, kiedy może tworzyć, jest dla niego tytułowym szczęściem. Rozsmakowuje się w tym szczęściu, chce je czuć tak, jak kroplę słodyczy na wardze. Świat nabiera sensu, gdy można wszystko, co się dostrzega i czuje, wyrazić poprzez sztukę. Artysta ma ten przywilej, że może decydować, co i jak z tego otaczającego go świata „ubrać” w artystyczne szaty. Ma bogatą wyobraźnię, którą może swobodnie żonglować, może bez ograniczeń puszczać wodze swej fantazji artystycznej. Rumaki możemy tu kojarzyć z Pegazem, skrzydlatym koniem, symbolem sztuki, jak też z weną twórczą, którą należy w odpowiednim momencie wykorzystać.

     

    Życie według poety to kroczenie po „białej, twardej drodze”, czyli wcale nie jest takie łatwe i przyjemne, ale może uczynić je radosnym i szczęśliwym, jeżeli będziemy cały świat postrzegać jako twór (byt) doskonały (symbolem tej doskonałości jest tutaj kula), poeta umie rozkoszować się każdą przeżytą chwilą, bo przecież z chwil składa się nasze życie. Mamy w wierszu podmiot liryczny, artystę, który potrafi widzieć uroki życia i otaczającego go świata, wszędzie dostrzega piękno i dlatego szczęściem jest dla niego wszystko, wszystko jest doskonałą jednością i wszystko też może stać się tematem sztuki, która w momentach smutku jest jedyną pociechą i ukojeniem.

     

    Sensy utworu

    Wiersz dotyka istotnej i ważnej wartości w życiu człowieka, jaką jest szczęście. Każdemu z nas kojarzy się ono z czymś innym, ale dla artysty jest nim możliwość kontemplacji świata poprzez jego piękno. Nie ma chwil bardziej i mniej ważnych, bo każda jest wyjątkowa i dopóki będziemy umieli dostrzegać uroki otaczającego nas świata, możemy uważać się za ludzi szczęśliwych, bo szczęście dla artysty to każda chwila przeżyta w zgodzie z naturą, wykorzystanie weny twórczej, aby to piękno świata utrwalić w poezji w sposób kunsztowny, na wzór tak idealnego kształtu, jakim jest kula.

     

    Budowa i język utworu

    Cztery strofy dwuwersowe (dystychy) tworzą ośmiowersowy wiersz – oktostych. Słownictwo wiersza jest kunsztowne i wyszukane, bo poeta wyraźnie rozkoszuje się chwilą tworzenia i bawi się słowem poetyckim. Wykorzystał tu instrumentację zgłoskową (aliterację), by w ten sposób podkreślić to szczęście, które odnajduje w procesie tworzenia. Trzykrotnie powtarza słowo „czuć”, by uzmysłowić czytelnikowi walory mowy i zintensyfikować odczuwanie piękna świata. Charakterystyczne symboliczne brzmienie nadają utworowi onomatopeje, np. głaskać, rozcinać.

     

    Kontynuacje i nawiązania

    Rozważania o pięknie i urodzie świata odnajdziemy w utworach:

    • Marek Aureliusz, Rozmyślania;
    • Lucjusz Seneka, O życiu szczęśliwym;
    • Jan Kochanowski, Czego chcesz od nas, Panie…;
    • Cyprian Kamil Norwid, Piękno; Moja piosenka;
    • Wincenty Pol, Pieśń o ziemi naszej;
    • Czesław Miłosz, Zaklęcie;
    • Leopold Staff, Wróble wiosenne; Zachód jesienny; Wysokie drzewa;
    • Władysław Broniewski, Żywioły;
    • Konstanty Ildefons Gałczyński, Pieśni;
    • Zbigniew Herbert, Modlitwa Pana Cogito – podróżnika;
    • Wisława Szymborska, W rzece Heraklita; Wszelki wypadek;
    • Adam Zagajewski, Dzikie czereśnie;

     

    Bibliografia przedmiotowa

    • A. Sandauer, Poeci trzech pokoleń, Warszawa 1962.
    Zobacz inne lektury