Żywot człowieka poczciwego
autor: Mikołaj Rej
epoka: Renesans
Zobacz inne lektury
- Antygona
- Apokalipsa
- Bajki Krasickiego
- Ballady Mickiewicza
- Balon
- Będziecie moimi świadkami
- Biblia
- Bibliografia barok
- Bibliografia oświecenie
- Bibliografia renesans
- Bibliografia romantyzm
- Bibliografia starożytność
- Bibliografia średniowiecze
- Bogurodzica
- Boska komedia
- Cesarz
- Chłopi
- Cierpienia młodego Wertera
- Cudzoziemka
- Dziady II
- Dziady III
- Dziady IV
- Dzieje Tristana i Izoldy
- Dżuma
- Ferdydurke
- Folwark zwierzęcy
- Fraszki Kochanowskiego
- Gloria victis
- Granica
- Hamlet
- Iliada
- Inny świat
- Jądro ciemności
- Kamień na kamieniu
- Kamizelka
- Kartoteka
- Kazania sejmowe
- Konrad Wallenrod
- Kordian
- Kronika polska Galla Anonima
- Kronika polska Wincentego Kadłubka
- Król Edyp
- Księga Hioba
- Księga Rodzaju
- Kwiatki św. Franciszka
- Lalka
- Lament świętokrzyski
- Latarnik
- Legenda o św. Aleksym
- Listy Krasińskiego
- Listy starego diabła do młodego
- Lord Jim
- Ludzie bezdomni
- Madame
- Makbet
- Mała apokalipsa
- Medaliony
- Mendel Gdański
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
- Miłosierdzie gminy
- Miłość w Biblii
- Mistrz i Małgorzata
- Mitologia
- Nad Niemnem
- Następny do raju
- Nie-Boska komedia
- Obrona Sokratesa
- Oda do młodości
- Odprawa posłów greckich
- Odyseja
- Opowiadania Borowskiego
- Pamiątki Soplicy
- Pamięć i tożsamość
- Pamiętnik z powstania warszawskiego
- Pamiętniki
- Pan Tadeusz
- Pierwszy krok w chmurach
- Pieśni Kochanowskiego
- Pieśń o Rolandzie
- Początek
- Poezja Staffa
- Poezja Asnyka
- Poezja Baczyńskiego
- Poezja Barańczaka
- Poezja Białoszewskiego
- Poezja Bursy
- Poezja Gałczyńskiego
- Poezja Grochowiaka
- Poezja Herberta
- Poezja Horacego
- Poezja Iwaszkiewicza
- Poezja Karpińskiego
- Poezja Kasprowicza
- Poezja Konopnickiej
- Poezja Leśmiana
- Poezja Miłosza
- Poezja Morsztyna
- Poezja Naborowskiego
- Poezja Norwida
- Poezja Potockiego
- Poezja Przerwy-Tetmajera
- Poezja Przybosia
- Poezja Różewicza
- Poezja Sępa-Szarzyńskiego
- Poezja Słowackiego
- Poezja Staffa
- Poezja Szymborskiej
- Poezja Tuwima
- Poezja Twardowskiego
- Popiół i diament
- Potop
- Powracająca fala
- Powrót posła
- Pożoga
- Proces
- Przedwiośnie
- Przypowieści
- Psalmy
- Rok 1984
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
- Rozmowy z katem
- Satyry Krasickiego
- Sir Tomasz More odmawia
- Skąpiec
- Sklepy cynamonowe
- Sonety krymskie
- Szewcy
- Szkice węglem
- Śluby panieńskie
- Świętoszek
- Tango
- Teatr i dramat antyczny
- Trans-Atlantyk
- Transakcja wojny chocimskiej
- Treny Kochanowskiego
- Wesele
- Wieża
- Wyznania
- Z legend dawnego Egiptu
- Zabytki języka polskiego
- Zapiski więzienne
- Zbrodnia i kara
- Zdążyć przed Panem Bogiem
- Zemsta
- Żywot człowieka poczciwego
Portret szlachcica-ziemianina
Jak pisze Aleksander Brückner w swojej książce o Reju, autor Krótkiej rozprawy mówi o ideale gospodarza, który „pomiernym żywotem się zadowala, nikogo nie krzywdzi, wszem otwarcie w oczy spogląda, w kółku rodzinnym i dobranych towarzyszów, między pracą gospodarczą a zdrowymi, nie zbytnimi, rozrywkami życie pędzi.” I rzeczywiście Rej kreśli w Żywocie... wzór parenetyczny.
Kapitulum XVI księgi drugiej pokazuje człowieka chtonicznego (związanego z ziemią). Jego życie nie tylko zależy od natury, która go karmi, ale także jest jej całkowicie podporządkowane. Czynności szlachcica uwarunkowane są bowiem porą roku i mają naturę cykliczną:
Ale iż różne są czasy w roku, też są i różne przypadki i w gospodarstwie, i w każdej sprawie człowieka poczciwego, gdyż rok jest na czworo rozdzielon:naprzód wiosna, więc lato, potym jesień, więc zima.
Ziemianin Rejowy ma poczucie bycia cząstką stworzenia i jest w nim w gruncie rzeczy wiele pokory i spokoju. Z wykonywania takich czynności, jak sadzenie, zbieranie żniwa, polowanie, ziemianin czerpie radość. Nie zapomina jednocześnie o Tym, który go tak szczodrze obdarował, o Stworzycielu:
„Używaj, miła duszo; masz wszytkiego dobrego dosyć”, a wszakoż z bojaźnią bożą a z wiernym dziękowaniem Jemu.
Monika Moryń
Rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody właściela serwisu zabronione.