Motyw zabójstwa w malarstwie

Pierre-Paul Prud’hon Sprawiedliwość i Boska zemsta ściągające przestępstwo

Artysta przedstawia nam zaczerpniętą z Biblii opowieść o Kainie i Ablu. W świetle księżyca złowroga postać mordercy z przerażającym spojrzeniem ucieka z miejsca zbrodni, trzymając nóż w ręce. Ciało martwego brata zdaje się świecić, ofiara bowiem przynależy do sfery światła, podczas gdy postać Kaina jest figurą ciemności. Ponad tą sceną unoszą się ucieleśnienia Boskiej Zemsty i Sprawiedliwości. Zabójca nie umknie Boskiej sprawiedliwości. Mocne kontrasty i gra światłocienia potęgują scenę grozy. Zabójstwo jest tutaj efektem działania ciemnych mocy i zła, które zawładnęły Kainem.

Cristofano Allori Judyta z głową Holofernesa

Judyta, piękna wdowa, upiła Holofernesa, a następnie odcięła mu głowę. Teraz stoi dumna, trzymając ją w dłoni za włosy. Najbardziej zadziwiający jest wyraz jej twarzy – ta piękna istota o łagodnym i zmysłowym spojrzeniu tchnie czystością, trudno nam uwierzyć, że dokonała mordu, który wymaga bezwzględności i agresji. Dysonans pomiędzy wyrazem twarzy Judyty a czynem, którego się dopuściła, sprawia, że obraz jest niepokojący. Zabójczyni jest tutaj symbolem wymiaru sprawiedliwości i bohaterką, która uratowała lud Palestyny.

Inne przykłady malarskie:

• Lucas Cranach Starszy Judyta z głową Holofernesa (żydowska bohaterka trzyma głowę zgładzonego tyrana)
• Malarz Nieznany Zabójstwo św. Stanisława
• Pedro Berruguete Śmierć św. Piotra Męczennika (scena zasztyletowania świętego)
• Artemisia Gentileschi Judyta ucinająca głowę Holofernesowi (scena obcinania głowy mieczem)
• Luca Giordano Perseusz zamienia Fineusa i jego zwolenników w kamienie (Perseusz, zamordowawszy śmiercionośną Meduzę, kroczy z jej głową wśród popleczników Fineusa)
• Louis David Śmierć Marata (martwy jakobin w wannie tuż po zasztyletowaniu)
• Jan Matejko Zabicie Leszka Białego w Gąsawie (scena przeszycia Leszka Białego włócznią),
• Zabójstwo św. Stanisława (martwy św. Stanisław przed ołtarzem, na pierwszym planie morderca z narzędziem zbrodni w ręce)
• Wojciech Gerson Zabójstwo Przemysława II w Rogoźnie (morderca stojący z nożem nad ofiarą)
• Francisco Goya Rozstrzelanie powstańców madryckich (egzekucja wykonana na bojownikach)
• Nicolas Poussin Rzeź niewiniątek (artysta skupia się na jednej scenie: jedna matka, jedno dziecko, jeden morderca; brutalizm)