Motyw pamięci w malarstwie

Frida Kahlo Diego i ja

Uporczywe myśli artystki sprawiły, że powstał ten przejmujący obraz. Frida Khalo namalowała ten autoportret w czasie, gdy Diego Rivera miał romans z gwiazdą filmową, Marią Felix, co spowodowało publiczny skandal. Zrozpaczona spogląda na widza ze smutkiem w oczach. Jej długie włosy wiją się wokół szyi i mogą ją zadusić. Włosy wyrażają tu emocjonalny niepokój. Artystka zamieściła portret ukochanego na swoim czole, jak zwykła to często robić, ale tym razem ze spłoszonym spojrzeniem. Mimo statycznej kompozycji wyczuwamy ogromne napięcie – w oczach kobiety widać żal i prawie deklarację – „nie zapomnę Ci tego, Diego, nigdy…”

Nicholas Hilliard Młodzieniec wśród róż

Widzimy młodzieńca rozczulającego się nad sobą. Stoi oparty o drzewo, a jego blada cera zlewa się z bielą kryzy. Mimo że jest postawnym mężczyzną o długich szczupłych nogach i szerokich ramionach, wydaje się być chory – chory z miłości. Lewą ręką trzyma się za serce, a głowę opiera wdzięcznie o pień drzewa. Rozmyśla najprawdopodobniej o ukochanej, nie wiemy, czy jego miłość jest odwzajemniona, odnosimy jednak wrażenie, że pogrąża się w miłosnych cierpieniach ze zbytnim upodobaniem. Postawa mężczyzny sugeruje, że stojąc w wygodnej pozycji, może tak rozmyślać i wspominać ukochaną bez końca.

• Leal Juan de Valdés Finis Gloriae Mundi (przypomnienie o tym, z czego po życiu będziemy rozliczani)
• Giorgione La Vecchia (portret byłej piękności z załzawionymi oczami, niepogodzonej z upływem czasu, wspominającej młodość)
• Peter Claesz Młodzieniec z czaszką (wizerunek beztroskiego chłopca z czaszką w dłoni, przypominającej o nieuchronnej śmierci)
• Jan Vermeer van Delft Młoda kobieta czytająca list (list jako symbol czyjejś pamięci)
• Ford Madox Brown Pożegnanie Anglii (emigrujący ludzie wspominający opuszczaną ojczyznę)
• Dante Gabriel Rossetti Sen na jawie (portret żony jako symbol pamięci po śmierci ukochanej)