Motyw nocy w malarstwie

Caspar David Friedrich Mężczyzna i kobieta obserwujący księżyc

Artysta, reprezentujący niemiecki romantyzm, namalował parę w zagadkowej scenerii. Widzimy mocno pochylone drzewo z powyginanymi gałęziami, dramatycznie próbujące utrzymać równowagę. Z lewej strony stoi odwrócona tyłem do widza para obserwująca niebo. Głównym bohaterem obrazu jest sam księżyc w świetlistej poświacie, znajdujący się w centrum obrazu. To księżycowe światło sprawia, że para przystaje i obejmując się przeżywa nocne zjawisko.

Vincent van Gogh Kawiarnia nocą

Wąska uliczka, a przy niej mała kawiarenka oblana żółtym światłem wieczornych lamp. Przy stolikach siedzą ludzie i rozmawiają ze sobą. Brukowana uliczka zlewa się z cieniem na horyzoncie. Podłoga ulicznej kawiarenki wydaje się płonąć. Kolory nocy są tu silnie przejaskrawione, co nadaje tej pracy niepowtarzalny wyraz. Gęsto i fakturalnie zostało namalowane niebo ubrane w biało żółte gwiazdy wibrujące ponad miastem. Tak właśnie wyglądają francuskie kawiarenki nocą – w ciepłym świetle przyjmują wieczornych gości, którzy spędzają długie godziny na rozmowach do świtu. Artysta upodobał sobie tą porę dnia, wtedy też spotykał w kawiarniach ciekawych ludzi, których później portretował.

• Uccello Polowanie (gonitwa psów i kłusowników za dziką zwierzyną w nocy)
• Józef Chełmoński Dniestr w nocy (widok rzeki rozświetlony światłem księżyca)
• Eugeniusz Eibisch Dorożki nocą (pędzące dorożki w świetle nocnych latarni)
• Maksymilian Gierymski Droga w nocy (wiejska droga z domami rozświetlonymi światłem księżyca)
• Artur Grottger Nokturn (leżący mężczyzna w księżycowej poświacie)
• Stanisław Wyspiański Chochoły (konary drzew jak ludzkie sylwetki w somnambulicznym tańcu)
• Vincent van Gogh Gwiaździsta noc (rzeka i niebo skąpane w granacie i blasku gwiazd)
• James Whistler Nokturn w błękicie i złocie (widok zatoki w poświacie księżycowej)
• René Magritte Imperium światła (dom na granicy dnia i nocy)