Motyw małej ojczyzny w malarstwie

Erwin Sówka Święta Barbara

Śląski malarz prymitywista, Erwin Sówka, jest piewcą Śląska, a przede wszystkim Nikiszowca. Jest emerytowanym górnikiem. Obraz wiąże się tematycznie z życiem malarza. Przedstawia on bowiem patronkę górników, świętą Barbarę, która trzyma za rękę Ślązaczkę. Obok maszeruje też górnik w stroju galowym, grający na instrumencie. Święta jest znakiem opieki nie tylko nad górnikami pracującymi „na dole”, ale także nad rodziną, która pozostaje na górze. Scena dzieje się przed jedną ze śląskich kopalni, zapewne przed macierzystą dla Sówki kopalnią „Wieczorek” w Katowicach-Janowie.

Władysław Jarocki Pogrzeb huculski

Artysta był piewcą Huculszczyzny. Interesowała go tematyka ludowa, był też jednym z wybitniejszych malarzy Tatr. Obraz przedstawia orszak pogrzebowy z perspektywy uczestnika, z tyłu. Możemy tu obserwować barwne stroje huculskie, zwłaszcza zdobione w kwiaty chusty kobiet. Na tle białego śniegu odbijają się wyraźnie.

Inne przykłady:

• Erwin Sówka Nikisz, Nikisz (2), Trzy róże Nikiszu (śląskie boginie oraz Nikiszowiec w tle)
• Paweł Wróbel Festyn górniczy, Spotkanie ze Skarbkiem, Śląskie miasteczko (malarz-prymitywista; piewca Śląska)
• Janusz Tarabuła Pejzaż śląski (Śląsk)
• Alfons Wieczorek Cztery pory roku (cykl obrazów przedstawiający górnośląskie krajobrazy
• w sposób idylliczny)
• Nikifor Pejzaż górski ze wsią (malarz-prymitywista; Krynica małą ojczyzną)
• Władysław Jarocki Zimowe słońce w Karpatach, Hucułka z dzbanem w dłoniach, Dziewczyna góralska (Karpaty, Tatry, Huculszczyzna)
• Stanisław Wyspiański Planty o świcie, Widok na Wawel, Chaty w Grębowie, Widok z okna pracowni na Kopiec Kościuszki, Wisła pod Krakowem (Kraków i podkrakowskie wsie)