Motyw listu/epistolografii w malarstwie

Jan Vermeer van Delft Młoda kobieta czytająca list

Przy otwartym oknie, w złocisto oliwkowym świetle widzimy postać młodej kobiety czytającej list. Wydaje się być bardzo skupiona i pochłonięta czytaną treścią. W powłóczystej sukni i eleganckim uczesaniu pochyla delikatnie głowę nad słowami, które mają dla niej duże znaczenie. Badacze przypuszczają, że dziewczyna czyta list miłosny – mają na to wskazywać owoce odwołujące się do grzechu Ewy. Podobno wcześniej artysta umieścił na ścianie obraz kupidyna, którego później zamalował. Również otwarte okno może mieć symboliczne znaczenie – być może kobieta pragnie kontaktu ze światem zewnętrznym. Tajemnicza aura nadaje dziełu wyjątkowy charakter.

Malarz, podobnie jak japońscy artyści, lubił codzienność i obrazowanie prostych czynności. Tym razem umieścił modelkę na karmazynowym fotelu, siedzącą przy stoliku, skupioną na pisaniu listu. Kobieta jest młoda i pełna wdzięku, ale poza tym estetycznym aspektem niewiele wiemy na jej temat. Artysta skupił się bardziej na dekoracyjnej stronie obrazu, pozbawiając go sfery narracyjnej. Bohaterka jest uroczą istotą w pięknym otoczeniu – przed piszącą widzimy kopertę i pudełko w delikatnych kolorach, w tle zróżnicowany rysunek ścian. Wszystkie elementy budują beztroską atmosferę, w której kobieta pisze list najprawdopodobniej o nieskomplikowanej treści.

Inne przykłady malarskie:

• Jacques-Louis David Śmierć Marata (martwy jakobin trzyma niedokończony list, będący najprawdopodobniej ważnym przesłaniem)
• Adam Chmielowski Dama z listem (kobieta w nocnej koszuli czytająca list)