Motyw krzywdy w malarstwie

Hieronim Bosch Ogród ziemskich rozkoszy – Piekło

W tle widzimy pogrążone w ciemnościach, rozświetlone ognistym blaskiem, płonące domy i ginących ludzi. Na pierwszym planie zagubione sylwetki ludzi w poniżających i pełnych cierpienia scenach. Wizja artysty jest tak precyzyjna w szczegółach, iż ma się wrażenie,

że widział to na własne oczy. Wynaturzone ludzkie zachowania, ciała zwierząt zmieszane z ludzkimi i ogólne poczucie chaosu budzą lęk. Na każdym kawałku płótna ponura wizja makabry, która faktycznie kojarzy się z piekłem, gdzie ludzka krzywda osiąga apogeum.

Francisco Goya Rozstrzelanie powstańców madryckich

Przed nami pluton egzekucyjny kierujący swą śmiercionośną broń w stronę powstańca z rozłożonymi rękami. Na pierwszym planie widzimy martwe ciała, ludzi zatykających uszy i zasłaniających twarze przed widokiem rozstrzelania. Stojąca na ziemi lampa rozświetla cały dramat, rysując sylwetkę namierzonego mężczyzny – skazaniec nie krzyczy, nie ucieka, stoi bezbronny i patrzy jedynie z lękiem w stronę plutonu. Przeraża nas okrucieństwo, jakie niesie ze sobą wojna – bezmiar ludzkiej krzywdy jest najtrudniejszy do zaakceptowania, a wyraz twarzy gotowego na rozstrzelanie mężczyzny to jeden z najbardziej dotkliwych wizerunków ofiar wojny przedstawiony w historii malarstwa.

Inne przykłady malarskie:

• Hieronim Bosch Sąd ostateczny (ludzkie cierpienie i krzywda potępionych)
• Peter Brueghel Tryumf śmierci (ludzka krzywda, ból i cierpienie, głód i choroby)
• Rogier van der Weyden Zdjęcie z krzyża (krzywda Syna Bożego i Jego Matki)
• Caravaggio Cierniem koronowanie (scena bólu i ludzkiej krzywdy)
• Albrecht Dürer Hiob i żona (krzywda zadana niewinnemu)
• Peter Paul Rubens Opłakiwanie Chrystusa, Prometeusz skowany
• Diego Velázquez Chrystus na krzyżu (cierpienie i krzywda ukrzyżowanego)
• Francisco Goya Kolos (Kolos jako symbol wojny, ludzkiej krzywdy terroru i nienawiści)
• Pierre-Paul Prud’hon Sprawiedliwość i Boska zemsta ściągające przestępstwo (nienawiść brata do brata)
• Pablo Picasso Guernica (ludzka krzywda w wyniku wojny)
• George Grosz Podpory społeczeństwa (wojna jako nieodwracalna krzywda odciśnięta na ofiarach wojny)