Motyw kary w malarstwie

Denys Calvaert Św. Michał Archanioł

Oto wizjonerskie dzieło artysty przedstawiające strącenie szatana w piekielną przepaść. Opanowany Archanioł zdaje się nie zmagać z Lucyferem, z pełną spokoju twarzą spycha go jedynie włócznią bez wysiłku i przemocy. Artysta tym samym chciał nam przekazać, że zło znika w zetknięciu z dobrem i nie trzeba tu wcale skrajnej brutalności. Karą będzie poniżenie i zepchnięcie diabła tam, gdzie jego miejsce – do otchłani.

Benjamin West Wenus opłakująca Adonisa

Jesteśmy świadkami smutnej sceny opłakiwania zmarłego Adonisa przez Wenus. Towarzyszy jej mały bożek, równie przejęty śmiercią młodzieńca. Po obu stronach anemony, które wyrosły z krwi Adonisa. Młodzieniec, zbyt pewny siebie, zlekceważył przestrogi bogini, która, mając boski dar przewidywania przyszłości, wiedziała, że jej ukochany zginie w czasie polowania. Zapalczywy młodzieniec odrzucił jej zaloty i zginął przeszyty kłami odyńca zgodnie z przepowiednią. To smutny obraz niespełnionej młodzieńczej miłości, która miała szansę się pięknie rozwinąć, gdyby nie pycha i buta młodego człowieka, który został śmiertelnie ukarany.

Inne przykłady malarskie:

• Hieronim Bosch, tryptyk Ogrody Edenu, Raj (kara jako wygnanie z raju)
• Hans Memling Piekło – fragment z Sądu Ostatecznego (kara za grzechy)
• Carlo Crivelli Święty Michał (zło w postaci szatana zostaje pokonane przez św. Michała wtrącającego go do piekła)
• Domenichino Adam i Ewa w raju (Adam i Ewa skarceni przez Boga)
• Cristofano Allori Judyta z głową Holofernesa (obcięcie głowy za zniewolenie ludu Palestyny)
• Bernardo Cavallino Chrystus wypędzający przekupniów ze świątyni (kara za kupczenie w świątyni)
• Pierre-Paul Prud’hon Sprawiedliwość i Boska zemsta ściągające przestępstwo (nadciągająca kara za zabójstwo brata)
• Eugène Delacroix Łódź Dantego (piekło jako kara za grzechy)
• George Grosz Samobójstwo (kara jako szaleństwo w wyniku okrucieństw wyrządzonych podczas wojny)