Motyw heroizmu w malarstwie

Antonio Pollaiuolo Herkules i Hydra

Ten mały obrazek przedstawia pełną napięcia i wyrazu scenę walki Herkulesa z hydrą, wielogłowym potworem z jeziora Lerna. Koszmarnemu potworowi po odcięciu głowy odrasta w tym samym miejscu następna głowa. Hydra owija swoje zdradliwe macki wokół nogi bohatera, ale ten stoi nieustraszony na wzgórzu, wywijając maczugą. Herkules dzielnie walczy – mężny i pełen wspaniałego wigoru, jawi się jako wzór heroizmu. Nad bohaterem widzimy rozjaśniające się niebo, a ziemia w tle już niebawem będzie dziedzictwem dzielnego Herkulesa.

Cristofano Allori Judyta z głową Holofernesa

Oto piękna kobieta trzymająca w dłoni świeżo ściętą głowę tyrana. Niemalże w tej samej linii widzimy dwie twarze – delikatnej Judyty i przerażającego barbarzyńcy, którego właśnie przed chwilą okrutnie zamordowała. Wydaje się nam to prawie niemożliwe – jej łagodne rysy twarzy nie przystają do tej sceny, a jednak, trzymając miecz od którego zginął tyran, stoi wyprostowana i dumna ze swego czynu – najpierw upiła Holofernesa, a następnie odcięła mu głowę, kładąc kres okrucieństwom, jakie ze sobą przyniósł, najeżdżając na Palestynę. Mamy przed sobą portret kobiety świadomej swojej heroicznej postawy.

Inne przykłady malarskie:

• Luca Giordano Perseusz zamienia Fineusa i jego zwolenników w kamienie (stawienie czoła rywalom – heroiczna walka w imię odbicia ukochanej)
• Eugène Delacroix Wolność wiodąca lud na barykady (heroiczna postawa kobiety –personifikacji wolności wzywającej do walki )
• Pesellino Triumf Davida (wyniesienie bohatera w orszaku)
• William Blake Richmond Ikar (heroiczna odwaga)
• Jan Matejko Rejtan – Upadek Polski (odważna postawa Rejtana budzącego sumienie ludzi oddających ziemie polskie w obce ręce)