Motyw elity/inteligencji w malarstwie

John Zoffany Trybuna w Uffizi

Jesteśmy świadkami spotkania osiemnastowiecznych szlachciców w galerii Uffizi we Florencji. Doliczymy się około 22 koneserów sztuki, którzy byli przeważnie arystokratami. Mężczyźni podziwiają zbiory sztuki w jednej ze wspanialszych galerii na świecie. Artysta pokazuje nam jak ważna jest dla wykształconych ludzi sztuka. Mężczyźni oglądają dzieła z prawdziwym zainteresowaniem i podziwem odmalowanym na ich twarzach. Sztuka zawsze była i nadal jest elitarna, wśród odbiorców prawdziwej sztuki znajdziemy ludzi wrażliwych, ale przede wszystkim wykształconych, często dobrze sytuowanych, mogących sobie pozwolić na zbytek.

Stanisław Ignacy Witkiewicz Portret Neny Stachurskiej

Artysta sportretował swoją bliska przyjaciółkę, podkreślając jej oryginalne rysy twarzy – kobieta o dużych niebieskich oczach i karminowych ustach spogląda na nas uwodzicielsko znad futrzanego kołnierza. Sposób rysowania i ekspresja są tu typowe dla twórczości Witkacego z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych. Sportretowana przyjaciółka była muzą ekscentrycznego artysty i aktorką występującą w przedstawieniach zakopiańskiego Teatru Formistycznego, stworzonego przez Witkacego. Portret ten należy do jednego z licznych przedstawień przyjaciół artysty, którzy tworzyli ówczesną elitę intelektualną i artystyczną.

Inne przykłady malarskie:

• Stanisław Ignacy Witkiewicz Portret Marusi Kasprowiczowej (portret żony poety Jana Kasprowicza. Maria Kasprowiczowa podtrzymywała atmosferę intelektualnego ośrodka, w którym mieszkali czasowo lub na stałe Choromański, Witkacy, Gombrowicz, Szymanowski, Worcell), Portret Tadeusza Ficowskiego, Portret Ireny Szaroty, Portret Augusta Zamoyskiego
• Marcello Bacciarelli Portret króla Stanisława Augusta z Klepsydrą (piękny portret monarchy i mecenasa nauki, sztuki i literatury, dbającego o elitę ówczesnych czasów poprzez organizowanie spotkań czwartkowych)
• Anton Graff Portret Stanisława Kostki Potockiego (portret z beztroskich czasów spędzonych w Karlsbadzie, gdzie prowadził bogate życie towarzyskie – poznał wówczas Goethego, Herdera, Darbesa i Graffa, księżną Izabelę Lubomirską, Jana Potockiego, Adama Kazimierza Czartoryskiego, Stanisława Zabiełło i Grzegorza Piramowicza)
• Jacek Malczewski Portret Feliksa Jasieńskiego (portret krytyka i kolekcjonera sztuki), Portret Reymonta, Portret Adama Asnyka z Muzą, Portret Aleksandra Wielopolskiego