Zobacz inne przedmioty:

Legenda o św. Aleksym

Język i gatunek literacki utworu

  • Legenda o św. Aleksym - opracowanie

  • Charakterystyka sw. Aleksego

  • Język utworu

    Legenda zawiera wiele wyrazów i zwrotów dziś już nieużywanych, które nazywamy archaizmami językowymi. W zależności od tego, w jakim dziele językoznawstwa zaszły zmiany, wyróżniamy następujące rodzaje archaizmów:

    • leksykalne (leksyka to zasób wszystkich słów w danym języku), np.: rucho – odzież; ondzie – tam; a ponieważ te słowa już w języku polskim nie funkcjonują, dlatego nazywamy je archaizmami leksykalnymi;
    • fleksyjne (fleksja to dział językoznawstwa zajmujący się odmiana wyrazów), np.: raczy – racz; karmi – karm;
    • fonetyczne (fonetyka to dział językoznawstwa, zajmujący się brzmieniem i sposobem wymawiania wyrazów), np.: zwon – dzwon; barzo – bardzo;
    • składniowe (składnia to dział językoznawstwa, zajmujący się budową wypowiedzeń), np.: w lepsze czasy przygodził – nadawał się do czegoś lepszego;
    • semantyczne (semantyka to dział językoznawstwa, zajmujący się znaczeniem wyrazów), np.: dziać – dawać imię; panosza – giermek;

    Gatunek literacki

    Legenda to średniowieczny gatunek epicki pisany prozą lub wierszem. To utwór hagiograficzny (hagiografia – żywotopisarstwo świętych) opisujący pełne męki i cudów życie świętych. Każda legenda hagiograficzna miała określona budowę:

    • prolog – wypowiedź autora wyjaśniająca cel opisywania życia bohatera;
    • opis narodzin świętego;
    • cudowne dzieciństwo;
    • doskonalenie cnót w miarę wzrastania;
    • małżeństwo, z ulubionym motywem ślubów czystości;
    • ucieczka z domu (opisy cudownych zdolności świętego i nadprzyrodzone zjawiska);
    • znoszenie prześladowań;
    • świątobliwe życie;
    • śmierć, której towarzyszą różne cuda;
    • czasem dodawano informacje o cudach wokół relikwii (w legendzie o Aleksym tego zabrakło)

    Dzieła propagujące wzorce osobowe nazywają się utworami parenetycznymi. Interpretatorów tekstów o świętych nazywamy egzegetami.

    Zobacz inne lektury