INNE PRZEDMIOTY: Angielski, Historia, WOS, Geografia,

Zemsta

epoka: Romantyzm

Komedia to stary gatunek literacki wywodzący się jeszcze ze starożytności, obejmujący utwory o pogodnej tematyce kończącej się zazwyczaj szczęśliwie. Kategorią estetyczną charakterystyczną dla komedii jest komizm. Zasadniczo wyróżnia się trzy rodzaje komizmu: komizm słowa, komizm sytuacji i komizm postaci. Komizm słowny cechuje wypowiedzi bohaterów, ich śmieszne wyrażenia, które pobudzają do śmiechu, ale i do pewnych refleksji. W Zemście komizm słowa pojawia się w ciągle stosowanych powiedzonkach Cześnika: „mocium panie” oraz Rejenta:

 

Niech się dzieje wola Nieba, / Z nią się zawsze zgadzać trzeba.

 

Komizm postaci to nie tylko język, ale całość zachowania danego bohatera. W komedii Fredry taką komiczną postacią jest Papkin, który śmieszy nas wyglądem, słownictwem i zachowaniem.

Klasyczny przykład komizmu sytuacji jest widoczny w czasie walki o mur graniczny, kiedy Papkin schował się w czasie potyczki z robotnikami, a później, kiedy już został zupełnie sam na placu, udawał wojowniczego mężczyznę i krzyczał:

 

Ha! Hultaje, precz mi z drogi, / Bo na miazgę was rozgniotę – […] Wielu was tam? Chodź tu który / Nie wylezie żaden z dziury? / O, wy łotry! O, wy tchórze! / Jutro cały zamek zburzę.

 

Komiczna sytuacja zachodzi też w scenie, kiedy Cześnik dyktuje list Dyndalskiemu – tu to w zasadzie mamy wszystkie trzy rodzaje komizmu: sytuacji, słowa i postaci (pisanie listu, słownictwo Cześnika, postać Dyndalskiego).

 

Zobacz inne lektury