Gloria victis
autor: Eliza Orzeszkowa
epoka: Pozytywizm
Zobacz inne lektury
- Antygona
- Apokalipsa
- Bajki Krasickiego
- Ballady Mickiewicza
- Balon
- Będziecie moimi świadkami
- Biblia
- Bibliografia barok
- Bibliografia oświecenie
- Bibliografia renesans
- Bibliografia romantyzm
- Bibliografia starożytność
- Bibliografia średniowiecze
- Bogurodzica
- Boska komedia
- Cesarz
- Chłopi
- Cierpienia młodego Wertera
- Cudzoziemka
- Dziady II
- Dziady III
- Dziady IV
- Dzieje Tristana i Izoldy
- Dżuma
- Ferdydurke
- Folwark zwierzęcy
- Fraszki Kochanowskiego
- Gloria victis
- Granica
- Hamlet
- Iliada
- Inny świat
- Jądro ciemności
- Kamień na kamieniu
- Kamizelka
- Kartoteka
- Kazania sejmowe
- Konrad Wallenrod
- Kordian
- Kronika polska Galla Anonima
- Kronika polska Wincentego Kadłubka
- Król Edyp
- Księga Hioba
- Księga Rodzaju
- Kwiatki św. Franciszka
- Lalka
- Lament świętokrzyski
- Latarnik
- Legenda o św. Aleksym
- Listy Krasińskiego
- Listy starego diabła do młodego
- Lord Jim
- Ludzie bezdomni
- Madame
- Makbet
- Mała apokalipsa
- Medaliony
- Mendel Gdański
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
- Miłosierdzie gminy
- Miłość w Biblii
- Mistrz i Małgorzata
- Mitologia
- Nad Niemnem
- Następny do raju
- Nie-Boska komedia
- Obrona Sokratesa
- Oda do młodości
- Odprawa posłów greckich
- Odyseja
- Opowiadania Borowskiego
- Pamiątki Soplicy
- Pamięć i tożsamość
- Pamiętnik z powstania warszawskiego
- Pamiętniki
- Pan Tadeusz
- Pierwszy krok w chmurach
- Pieśni Kochanowskiego
- Pieśń o Rolandzie
- Początek
- Poezja Staffa
- Poezja Asnyka
- Poezja Baczyńskiego
- Poezja Barańczaka
- Poezja Białoszewskiego
- Poezja Bursy
- Poezja Gałczyńskiego
- Poezja Grochowiaka
- Poezja Herberta
- Poezja Horacego
- Poezja Iwaszkiewicza
- Poezja Karpińskiego
- Poezja Kasprowicza
- Poezja Konopnickiej
- Poezja Leśmiana
- Poezja Miłosza
- Poezja Morsztyna
- Poezja Naborowskiego
- Poezja Norwida
- Poezja Potockiego
- Poezja Przerwy-Tetmajera
- Poezja Przybosia
- Poezja Różewicza
- Poezja Sępa-Szarzyńskiego
- Poezja Słowackiego
- Poezja Staffa
- Poezja Szymborskiej
- Poezja Tuwima
- Poezja Twardowskiego
- Popiół i diament
- Potop
- Powracająca fala
- Powrót posła
- Pożoga
- Proces
- Przedwiośnie
- Przypowieści
- Psalmy
- Rok 1984
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
- Rozmowy z katem
- Satyry Krasickiego
- Sir Tomasz More odmawia
- Skąpiec
- Sklepy cynamonowe
- Sonety krymskie
- Szewcy
- Szkice węglem
- Śluby panieńskie
- Świętoszek
- Tango
- Teatr i dramat antyczny
- Trans-Atlantyk
- Transakcja wojny chocimskiej
- Treny Kochanowskiego
- Wesele
- Wieża
- Wyznania
- Z legend dawnego Egiptu
- Zabytki języka polskiego
- Zapiski więzienne
- Zbrodnia i kara
- Zdążyć przed Panem Bogiem
- Zemsta
- Żywot człowieka poczciwego
Gatunek literacki
Nowela to jeden z głównych gatunków prozatorskich literatury pozytywistycznej. Na gruncie polskim rozwinęła się w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Nowele pisali najwybitniejsi twórcy epoki: Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa, Maria Konopnicka czy Stefan Żeromski. Gloria victis nie jest typową nowelą, ma także cechy opowiadania.
Najważniejsze wyznaczniki gatunku to:
- Jednowątkowa akcja oraz brak wątków i motywów pobocznych (główna akcja to historia Marysia Tarłowskiego; odejściem od poetyki noweli jest na przykład wplecenie w utwór krótkiego wątku miłosnego);
- Udramatyzowanie akcji w wysokim stopniu (nawet kilkudziesięciu czy kilkusetletnie drzewa opowiadają historię z przejęciem);
- Zakończenie pointą (kończący utwór okrzyk wiatru i reakcja świata na niego);
- Występowanie momentu zaskoczenia (nie ma w utworze wyraźnego zaznaczenia takiego momentu);
- Brak charakterystyk postaci i opisów przyrody (w utworze pojawiają się charakterystyki Marysia, Anieli, Jagmina, Traugutta oraz liczne, napisane w plastyczny sposób, opisy przyrody);
- Powstrzymywanie się narratora od dawania własnych komentarzy (ten element poetyki noweli również nie jest w utworze przestrzegany, na przykład:
- Przeznaczenie stoi za ludźmi, welonem tajemnicy zasłonięte, i w dłoni trzyma kołczan z tysiącem zdarzeń”
- czy wielokrotnie pojawiające się pytania uprzedzające dalszą akcję, na przykład:
Czy dowie się kiedykolwiek?
Bartosz Charachajczuk
Rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody właściela serwisu zabronione.